Je ziet je kind aan tafel zitten met boeken, samenvattingen en oefenopgaven. Er wordt echt tijd in school gestoken.
En dan komt er opnieuw een onvoldoende terug.
Voor ouders is dat frustrerend. Voor een leerling zelf vaak nog meer.
De neiging om te zeggen “Dan moet je volgende keer meer leren” is begrijpelijk.
Maar wanneer een leerling al serieus werkt, zou ik eerst iets anders willen weten:
Waarom levert al die inspanning zo weinig op?
Kijk verder dan het aantal uren
Een leerling kan lang met school bezig zijn zonder effectief te leren.
Dat betekent niet automatisch dat er te weinig motivatie is. Soms weet een leerling simpelweg niet goed hoe hij een bepaald vak moet leren.
Een biologietekst drie keer lezen kan bijvoorbeeld voelen als hard werken. Maar kun je daarna zonder boek uitleggen hoe het proces werkt?
Bij wiskunde kun je twintig sommen maken. Maar wanneer je daarbij steeds dezelfde denkfout maakt, helpen die extra sommen weinig.
Het aantal uren vertelt dus maar een deel van het verhaal.
Vraag niet alleen: “Heb je geleerd?”
Probeer eens een andere vraag:
“Wat kun je nu wat je gisteren nog niet kon?”
of:
“Waar liep je tijdens het oefenen tegenaan?”
Daarmee verschuift het gesprek van controleren naar begrijpen.
Bekijk een gemaakte toets
Een toets geeft veel meer informatie dan alleen het cijfer.
Kijk eens naar de fouten:
- ontbrak de kennis?
- werd de vraag verkeerd gelezen?
- ging een berekening mis?
- werd een belangrijke stap overgeslagen?
- wist je kind de stof wel, maar niet hoe die toegepast moest worden?
Wanneer dezelfde soort fouten regelmatig terugkomen, ontstaat een patroon. En dat patroon vertelt vaak veel beter waar hulp nodig is.
Je hoeft thuis geen bijlesdocent te worden
Als ouder hoef je niet ieder schoolprobleem zelf op te lossen.
Wat vaak wel helpt, is nieuwsgierig vragen:
- Wat vind je precies moeilijk?
- Waar weet je niet hoe je moet beginnen?
- Welke fout maak je vaker?
- Heb je hulp nodig met de inhoud of vooral met overzicht?
Zo help je een leerling om zelf naar het probleem te kijken.
Kijk ook naar wat beter gaat
Probeer school niet alleen om cijfers te laten draaien.
Misschien is een cijfer nog onvoldoende, maar wordt de aanpak wel beter. Misschien maakt je kind minder dezelfde fouten of lukt het steeds beter om zelfstandig aan het werk te gaan.
Ook dat is vooruitgang.
Wanneer extra begeleiding kan helpen
Wanneer dezelfde problemen blijven terugkomen, kan het verstandig zijn om iemand van buitenaf mee te laten kijken.
Niet alleen om de lesstof opnieuw uit te leggen, maar vooral om te onderzoeken wat er tijdens het leren gebeurt.
In mijn begeleiding kijk ik daarom naar vakinhoud, aanpak, overzicht en waar nodig het vertrouwen van de leerling.
Het uiteindelijke doel is niet dat een leerling steeds hulp nodig heeft.
Het doel is dat hij of zij steeds beter begrijpt wat werkt, waar het misgaat en hoe je zelfstandig verder kunt.
Als je kind dus veel leert maar de cijfers achterblijven, hoeft het antwoord niet automatisch nóg harder werken te zijn.
Soms begint vooruitgang juist bij beter kijken.
